Bea houdt van alle strijkers, maar wordt vooral geraakt door de zangstem van Dorothee Mields

Bea Vanelslander woonde op 3 april het concert van het Salagon Quartett bij. Hoe verwonderd ze ook was over de performance van de vier strijkende muzikanten, toch werd ze vooral geraakt door de sopraan Dorothee Mields. Hieronder pent ze haar relaas neer. Ook de illustratie is van haar hand.


 
Gênante situatie
Het gebeurde in de loop van het eerste deel. Naar verluidt bracht iemand de omzittenden in verlegenheid door het maken van lichte, subtiel schurende slaapgeluidjes. Het stoorde wat, maar een slapende medemens wekt men niet. Het zou het gênante van de situatie onherroepelijk maken, niet in het minst voor de ingedutte persoon zelf. Zij was de enige die vooralsnog nergens last van had, en al helemaal niet van plaatsvervangende schaamte. Integendeel, ze verkeerde in een gelukzalige toestand van onwetendheid en hoorbare ontspanning. Het zou wreed zijn om haar daaruit weg te rukken.

De eerste
De leden van het kwartet deden nochtans allemaal hard hun best. De één om toonaangevend te zijn, vanaf de allereerste noot die ze aangaf met een enorme weidse zwaai – een gebaar dat geen twijfel liet bestaan over wie hier de eerste viool ging spelen. De altviool door te volgen, bescheiden en zo alert als maar mogelijk voor elke onverwachtse wending. De cello door alvast gewoon cello te zijn, een instrument dat nooit iets fout kan doen. Helaas kon ik van waar ik zat de celliste amper zien, en lukte het me nooit lang om op haar partij te focussen.

Schoksgewijs
En dan, de tweede viool. Ook haar kon ik jammer genoeg niet goed zien. Ze verdween voortdurend uit beeld. Het duurde een tijdje voor ik haar écht opmerkte, in de ban als ik was door de woeste gebaren waarmee de eerste violiste dramatiek in haar spel legde. Ze leek mijn hele gezichtsveld te vullen. Maar telkens wanneer de melodie een opening creëerde voor de tweede violiste, raakte ik meer en meer door deze laatste gefascineerd. Het duurde echter nooit lang voor ze weer schoksgewijs aan mijn oog werd onttrokken, hoewel ze helemaal aan de andere kant zat. Werd ze terug op haar plaats geduwd of ronduit overschaduwd? Ze leek zich zachtjes te weren, soms ook wat wilder te bewegen om ruimte terug te nemen, maar het mocht niet baten. Het samenspel schuurde en wrong op een ongemakkelijke manier.

Schermvullend
Ik werd een beetje zeeziek van al dat getouwtrek over en weer, en van de ‘schermvullende’, op en neer wippende eerste violiste. Ik moest mijn ogen even sluiten. Ja, nu kon ik me beter concentreren op de pure klanken. Het klonk niet slecht. Waarschijnlijk, bedacht ik, is het helemaal niet mogelijk om zonder al die show te spelen. Viool spelen is tenslotte een erg fysieke activiteit, en je krijgt de juiste expressie er maar uit als je ze erin steekt.

Vraagstukken
Na een tijdje raakte ik wat visueel onderprikkeld. Ofwel lag het aan dit stuk van Haydn. Wie was die man eigenlijk? Ik heb op school nog eens straf moeten schrijven over hem, toch weet ik er niets meer van. En is de muziekwereld nog steeds zo'n mannenwereld? Zitten deze getalenteerde violistes tegen elkaar te concurreren omdat hun kansen zo schaars zijn?

Mijn aandacht begon te meanderen doorheen herinneringen en filosofische vraagstukken. Vervolgens passeerden dagelijkse beslommeringen en plannen voor de komende week de revue. Tenslotte begon ik stiekem uit te kijken naar de pauze die nu toch niet lang meer op zich kon laten wachten. Ik was wel een beetje moe, dus het kan ook gewoon aan mij liggen dat er in het applaus een zucht van opluchting leek door te klinken. In elk geval konden toevallig ingeslapen mensen nu geheel discreet ontwaken en zichzelf voorhouden dat niemand iets gemerkt had.

Ontlading
De pauze bracht ontlading en de hoopvolle verwachting dat het tweede deel (met zang erbij) alleen maar beter kon zijn. En dat was het ook. Stabat mater: ze stond er. Een zangeres als een klok. Een vrouw waar je niet omheen kan. Een lijden zo onnoemlijk groot dat er niet eens een woord bestaat voor nabestaande ouders. Daaraan uiting geven met een hartverscheurende kwetsbaarheid straalt tegelijk een enorme kracht uit. Hier kan niets of niemand tegenop. Zelfs geen eerste violiste.

Menselijk
Hoezeer strijkinstrumenten ook in de buurt komen, deze avond was er een echte menselijke stem nodig om mijn hart te raken. En een menselijk gezicht, dat zich naar het publiek richt, in plaats van naar een opponent. Blijkbaar had het kwartet haar ook nodig deze avond, als een soort lijm om de muziek weer aan elkaar te binden. De muzikanten vonden elkaar terug in een harmonie en eensgezindheid, die veel spannender klonk dan één of andere strijd.